از بيرجند كه به سمت شرق جاده  زاهدان را ۱۵ كيلومتر طي كني در سمت راست جاده اصلي به جاده اي فرعي مي رسي كه تابلوي بهدان و بهلگرد را دارد و بنام جاده بهدان مشهور است . از همان داخل جاده اصلي مي تواني باغي با درختان برافراشته كاج را مشاهده كني و اين همان باغ و عمارت بهلگرد است. حدود ۱ كيلومتر را در جاده آسفالته بهدان طي كني سمت چپ به سمت باغ گردش مي كني به باغ و عمارت بهلگرد مي رسي كه روزگاري براي خودش ابهتي داشته است و كلي خدم و هشم در آن مستقر بوده اند. اين مجموعه يكي از باغ ها و عمارت هاي خاندان علم بوده است كه بعنوان تفرجگاه تابستاني از آن استفاده مي كرده اند.

 بسي گرديد و گردد روزگاران                      بسي آيند و چرخند شهرياران

 ولي باغ و عمارت عاريت است                 كسي هرگز نمي ماند به دوران

عكس فوق عكس نقشه عمارت است كه از گوگل ارث برداشت شده است.در عكس ماهواره اي اين عمارت مي توان مشاهده كرد كه با توجه به شيب دامنه و براي اينكه باغ عمود بر شيب دامنه باشد باغ با زاويه اي حدود ۳۰ درجه به سمت شمال طراحي شده است . مجموعه باغ شامل بخش هاي مختلفي از عمارت اصلي عمارت قديمي تر ، دو استخر يا حوض آب كه در جلوي دو عمارت قرار دارد. باغ بيروني باغ اندروني ، محل سكونت خدمه ،  مطبخ ، اصطبل  حمام ، يخدان وغيره بوده است. آب مجموعه از قنات مخصوصي كه ويژه باغ بوده است تامين مي شده است اگر چه هنوز درختان كاج سر به آسمان كشيده و از پس سالها برقرار هستند  اغلب درختان ميوه آثاري از آنها ديده نمي شود جز تعدادي درختان پسته و انار كه جان سخت تر بوده اند و هنوز پايدار هستند.

اين عمارت عمارت اصلي مجموعه است كه حدود ۹۰ سال پيش ساخته شده است و هنوز پابرجا و استوار قدرت نمايي مي كند و هر بيننده اي را به خود جذب مي كند.

 ورودي اصلي باغ كه درب شمالي بوده است نمايي ساده دارد يا حداقل الان ساده است . بعد از ورود به باغ همچون اغلب باغ هاي  خراسان جنوبي دو رديف درخت كاج سر به آسمان كشيده وجود دارد كه در دوسوي راه اصلي ورود به مجموعه كشيده شده اند و مي توان تصور كرد زماني آب در پاي اين درختان با چه صدايي آرامش بخشي در جريان بوده است . مسيرهايي عمود بر مسير اصلي با درختان كاج همچون مسير اصلي وجود داشته است كه به هر دليلي اغلب درختان آن بريده شده است و الان فقط آثار آنها را مي توان مشاهده كرد. در انتهاي اين راهروي سرپوشيده از درختان كاج عمارتي  وجود دارد كه حوض آبي در جلوي آن تعبيه شده است و منظره زيبايي را تداعي مي كند. اين حوض آب كه در  جلوي عمارت قرار دارد و عمارت با چند پله بر آن مسلط است در زمان حضور ما در حال بازسازي بود .جاي اين عكس را خالي مي گذارم و عكس از اين نما و حوض آن را به بعد از بازسازي بنا موكول مي كنم .

براي رسيدن به عمارت اصلي بايد از داخل راهروي بناي اولي عبور كني .بعد از عبور از اين عمارت به محوطه وسيعي مي رسي كه به نظر مي رسد محوطه اي خصوصي تر يا به عبارتي اندروني بوده است . عكس فوق اين محوطه و نماي پشتي عمارت اولي را نشان مي دهد كه در واقع در جلوي عمارت اصلي قرار دارد.

بطور كلي مجموعه شامل دو باغ بوده است كه باغ اولي يا باغ بيروني در ورودي باغ قرار دارد و بخش اصلي باغ است در اين قسمت انواع درختان ميوه پرورش داده مي شده اند . بخش دوم باغ كه در عكس فوق قابل مشاهده است بخش  كوچكتر ولي خصوصي است كه هر كسي را به آن راه نبوده  و به عبارتي اندروني بوده است.  باغ اندروني بين دو عمارت قرار دارد و نماي جلوي عمارت اصلي است كه در زمان نشستن در طبقه بالاي عمارت چشم انداز بيننده بوده است.

از آنجا كه مطلب به خاطر عكس ها سنگين مي شد ادامه عكس ها  ومطلب را در قسمت بعدي خواهم گذاشت.